Ζάππειο
{gallery}ekdilosis/2013/zapio{/gallery}
Νέα
Περιβάλλον και παραδόσεις
Ζητώ συγνώμη για αυτή την παρέμβαση αλλά στη Συνέλευση δεν μπόρεσα να ολοκληρώσω για τις ζωντανές μας παραδόσεις εκτός του χορευτικού και κυρίως να θίξω το δέσιμο τους με τo περιβάλλον. Πέρα από τις καταστροφές που προκάλεσε η περσινή θεομηνία στις οποίες συνέβαλε αναμφίβολα η παραμέληση του καθαρισμού του ποταμιού, υπάρχουν και αλλά προβλήματα όπως η εναπόθεση κάθε είδους αντικειμένων στο δάσος αρχίζοντας από πλαστικά μικροαντικείμενα ως μπάζα τσιμέντου, το ασυλλόγιστο άνοιγμα δρόμων που μετατρέπονται σε χείμαρρους και είναι αιτίες κατολισθήσεων, η μόλυνση του ποταμιού κλπ.
Οι παραδόσεις μας είναι δεμένες με την περιβαλλοντική ποιότητα του τόπου. Η κουλτούρα μας περιλαμβάνει και μια σειρά “υλικών” παραδόσεων εξίσου σημαντικών με αυτές που πρόβαλε ως τώρα ο Σύλλογος. Πρόκειται για παραδόσεις και γνώσεις ακόμη ζωντανές όπως η ύφανση, η τέχνη των φυσικών βαφών, η γαστρονομία μας, η παραδοσιακή φυτοθεραπευτική και η ποιότητα των γαλακτοκομικών προϊόντων. Ζωντανές παραδόσεις ναι, αλλά για πόσο ακόμη; Πιστεύω ότι η δραστηριότητα του Συλλόγου θα πρέπει να επεκταθεί και σε αυτές στις παραδόσεις αλλά και στην διαφύλαξη της οικολογικής μας ποιότητας, πρόκειται για απολύτως πολιτιστικά αντικείμενα όπως οι χοροί μας και η ιστορία μας και είναι δυνατά χαρακτηριστικά της ταυτότητας μας.
Τάχθηκα υπέρ της αλλαγής καταστατικού ώστε να μπορέσουμε να ασχοληθούμε και με άλλα πιο ζωτικά θέματα όπως η επέμβαση σε διάφορους φορείς για την βιωσιμότητα και την ανάπτυξη του τόπου μας διότι, ας μη γελιόμαστε, ένα χωριό, κατοικήσιμο 1-2 μήνες τον χρόνο, θα απασχολεί όλο και λιγότερο τους δημοτικούς, εθνικούς και ευρωπαϊκούς θεσμούς. Εν πάση περιπτώσει και το τωρινό καταστατικό επιτρέπει να αναπτύξουμε δραστηριότητες σχετικές με το περιβάλλον και τις “υλικές” μας παραδόσεις.
Αναφέρω πρόχειρα μερικές ιδέες αλλά υποθέτω ότι θα υπάρχουν πολλές άλλες.
Γιατί όχι μια σελίδα στο site για την αναγνώριση βοτάνων και της παραδοσιακής χρήσης τους;
Γιατί όχι ένας χώρος (forum?) αφιερωμένος στην γαστρονομία μας, στις συνταγές και στις συμβουλές των πιο έμπειρων;
Γιατί όχι οργάνωση μικρών εργαστηρίων πρακτικής το καλοκαίρι που εκτός των άλλων θα φέρει κοντά και τις γενεές αλλά και τους κρανιωτες από διάφορες πόλεις – ο μύλος είναι ιδανικός χώρος για πολλές δραστηριότητες.
Γιατί όχι εκθέσεις και συζητήσεις για παραδοσιακά μας προϊόντα και την ποιότητα που τα διέκρινε και θα έπρεπε να τα διακρίνει;
Και βέβαια γιατί όχι οργάνωση ομάδων καθαρισμού του δάσους με την συμμετοχή παιδιών;
Γιατί όχι διοργάνωση εκδρομών-επισκέψεων των παιδιών σε στάνες ώστε να γνωρίσουν άλλα πράγματα από αυτά που βρίσκουν έτσι κι αλλιώς στην πόλη;
Γιατί όχι διοργάνωση ημέρας καθαρισμού των μονοπατιών και ίσως και σηματοδότησης πεζοπορικών διαδρομών…
Είμαι σίγουρη ότι ιδέες υπάρχουν και μπορούν να υλοποιηθούν με την βοήθεια όλων ώστε και εμείς να ανταμώνουμε δημιουργικά αλλά και να ευαισθητοποιηθούμε στην υγιεινή διατροφή, στην ποιότητα, και στη διάσωση του φυσικού περιβάλλοντός μας, που αποτελεί το ανεκτίμητο κεφάλαιο του τόπου μας το οποίο με βάση τις παραδόσεις μας μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης οικοτεχνίας, ποιοτικής κτηνοτροφίας κλπ.
Τέλος, πιστεύω ότι ο Σύλλογος πρέπει να έχει διοργανωτικό ρόλο και να δίνει υπευθυνότητες στα μέλη διότι δεν είναι δυνατό τα επτά άτομα του ΔΣ να επωμίζονται την υλοποίηση όλων των δραστηριοτήτων, ούτε να είναι πάντα παρόντα στο χωριό. Φυσικά είμαι στην διάθεση σας για όποια βοήθεια τόσο κατά τους μήνες παραμονής μου στην Κρανιά όσο και τον υπόλοιπο χρόνο μέσω διαδικτύου (ακόμη και για δημιουργία και ενημέρωση σελίδων, διαχείριση forum στο site όπου έχω αρκετή επαγγελματική εμπειρία) είμαι δε απολύτως σίγουρη ότι δεν είμαι η μόνη.
Ευχαριστώ για την υπομονή σας.
Φιλικά.
Βίκυ Μαλαβακη
ΥΓ. Η λειτουργία της κάμερας διακόπηκε ξαφνικά αλλά και το wi-fi δεν ήταν ποτέ ελεύθερο αντίθετα με άλλα χωριά μικρότερα. Κανείς δεν απαιτεί συνθήκες πόλης αλλά ούτε και ολοσχερή απομόνωση. Το ελεύθερο wi-fi θα ήταν μια μεγάλη ευκολία για τους επισκέπτες αλλά και για αυτούς που μένουν καιρό εδώ. Είναι άραγε τόσο μεγάλη η δαπάνη;
Νέα
Καταστροφές από τη θεομηνία του 12 – Τί μπορούμε να κάνουμε
Εκφράζω καθυστερημένα μια γνώμη κι ο βασικός λόγος για την καθυστέρηση είναι ότι συνήθως δεν αρέσουν αυτά που λέω.
Τί να κάνουμε; Πώς θα μπορέσουμε ένας, δέκα ή και εκατό άτομα, απλοί συγχωριανοί όχι αρμόδιοι, να δουλέψουμε αποτελεσματικά και παραγωγικά για την αποκατάσταση και τη σωτηρία του χωριού μας; Μία λογική σειρά θα περιελάμβανε τα παρακάτω σημεία:
– Εκτίμηση του φαινομένου
– Αίτια της καταστροφής
– Ευθύνες
– Σχέδιο αποκατάστασης/σωτηρίας
– Τρόπος/ενέργειες για την εφαρμογή του σχεδίου
1. Εκτίμηση του φαινομένου
Ήταν πράγματι μια θεομηνία, από αυτές που συμβαίνουν ίσως κάθε πενήντα χρόνια. Στις 27 και 28 Οκτώβρη 2012 έπεσε πολύ νερό και ιδιαίτερα τη δεύτερη ημέρα. Στο μετεωρολογικό σταθμό στο Γαρδίκι μετρήθηκαν περίπου 393 χιλιοστά νερού στις 28 Οκτώβρη σε σύνολο του μήνα 625!
2. Αίτια της καταστροφής
Το βασικό αίτιο λοιπόν είναι προφανώς το καιρικό φαινόμενο. Γιατί όμως χτύπησε με περισσότερη μανία κάποια συγκεκριμμένα σημεία; Το Μύλο του Γκίκα και τη γέφυρα της Μπέζας. Και γιατί με κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, π.χ καθίζηση και σε μή παρόχθια αλλά υψηλότερα σημεία του χωριού; Το σημαντικό που κρατάω εδώ είναι ότι πρέπει να αναλυθεί η καταστροφή για να μπορέσει να γίνει μια αξιόπιστη και μόνιμη αποκατάσταση, που θα θωρακίσει το χωριό απέναντι σε νέες θεομηνίες. Ποιός είναι ο κατάλληλος για να αναλάβει αυτό το έργο; Ο Δήμος Καλαμπάκας, η ΠΕ Τρικάλων, η Περιφέρεια Θεσσαλίας; Και ποιοί θα είναι οι επιστημονικοί φορείς που θα το μελετήσουν; Οι συντάκτες Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, το ΙΓΜΕ, ανεξάρτητοι μελετητές;
Θα μου πείτε, μα εμείς θα τα καθορίσουμε όλα αυτά; Υπάρχουν οι αρμόδιοι που ανέφερες, ας αναλάβουν αυτοί. Αυτοί πρέπει να το κάνουν και αρκεί να διαθέσουν τα χρήματα. Απαντώ κατηγορηματικά όχι. Εμείς είμαστε οι «ασθενείς». Για τη δική μας ζωή πρόκειται. Εμείς ξέρουμε τα συμπτώματα. Πρέπει να διαλέξουμε γιατρό και να αποφασίσουμε πόσο καλές παροχές υγείας θα διεκδικήσουμε. Αν θέλουμε να αγωνιστούμε για το χωριό με την κυριολεκτική σημασία των λέξεων.
Γιατί περισσότερο στη γέφυρα της Μπέζας; Ένα ποτάμι καθορίζει, διεκδικεί και επιβάλλει την κοίτη του ανάλογα με το νερό που κατεβάζει στα «μπουρίνια του», στις θεομηνίες. Κι ας είναι κάθε πενήντα χρόνια. Ζει αιώνες πριν από μας και θα ζήσει αιώνες μετά. Ότι και να κάνεις εκεί, κάποια μέρα θα στο χαλάσει. Όλοι περνάμε από τον Σαλαμπριά. Στη διάρκεια του καλοκαιριού και ιδιαίτερα στα ποτίσματα δεν έχει σχεδόν ούτε σταγόνα νερό. Συχνά όμως όλη αυτή η τεράστια κοίτη γεμίζει με νερό και ξεχειλίζει κιόλας. Στην Κρανιά, όταν κατασκευάσαμε το δρόμο στη Μπέζα, όλοι οι τεράστιοι βράχοι από τα φουρνέλα έπεσαν στο κομμάτι του ποταμού από τη νέα γέφυρα μέχρι την παλιά του μονοπατιού. Η κοίτη είχε υψωθεί και το νερό κρύβονταν κάτω από τεράστιους βράχους. Είχαμε δημιουργήσει ένα εμπόδιο, ένα άμορφο φράγμα. Τα εμπόδια καθυστερούν το νερό απίστευτα και η συσσώρευση δημιουργεί τεράστιες πιέσεις. Το νερό αναζητεί διεξόδους έξω από την κοίτη του, διαβρώνει και κάποτε έρχεται και το μπαμ, το ξεμπλοκάρισμα των ορμητικών βράχων. Δεν ζητάω ευθύνες από κανέναν, προσπαθώ να σκιαγραφήσω μια λογική εξήγηση για τα αίτια. Θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει κάτι; Ίσως θα μπορούσαμε να είχαμε απομακρύνει τους βράχους με κουβά και να τους είχαμε μεταφέρει σε κάποιο σπαστήρα, όχι πάντως σε άλλο σημείο του ποταμού.
Γιατί στο Μύλο του Γκίκα; Αμέσως πριν το Μύλο χύνεται το μεγάλο ρέμα (σμίξη). Η περιοχή εκεί είναι φαρδιά και επίπεδη σχεδόν στο ύψος του ποταμού. Είναι εύκολο να ξεχειλίσει. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς και μια αντιστροφή της πραγματικότητας. Ότι μπορεί δηλαδή εκεί, να ξεχείλιζε πολλές φορές το ποτάμι πολύ παλιότερα, να ήταν κάτι σαν δέλτα του μεγάλου ρέματος.
3. Ευθύνες
Στην Κρανιά τα κατολισθητικά φαινόμενα είναι αρκετά τα τελευταία χρόνια. Στη ομαλή όχθη της παλιάς γέφυρας της Μπέζας, στη νέα γέφυρα εισόδου της Κρανιάς, στο εκκλησάκι του Αη Γιώργη στου Ζαραμπούκα. Τί έκαναν ο Δήμος και κυρίως η Νομαρχία; Απλώς αποκαθιστούσαν όσο μπορούσαν τη ζημιά.
Ποτέ δεν ασχολήθηκαν σοβαρά με τα αίτια και με τη διερεύνηση λύσεων. Όλη η με οποιαδήποτε τρόπο πολύ μεγάλη χρηματοδότηση του Ασπροπόταμου εξαντλήθηκε και στόχευσε μόνον στη κατασκευή νέων έργων, κυρίως δρόμων ασύμμετρων για την περιοχή.
Αν τα χρήματα που ξοδεύτηκαν έστω σε μία μόνη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κάποιου από τους νέους δρόμους δίνονταν σε μια μελετητική ομάδα, κρατική ή ιδιωτική, για μια προκαταρκτική έστω μελέτη, είμαι σίγουρος ότι αρκούσαν για να έχουμε αποφύγει τη μεγάλη καταστροφή. Θα μας είχαν δώσει κάποιες πρώτες βασικές οδηγίες πρόληψης. Απομακρύνετε αυτούς τους βράχους από εδώ, ανοίξτε λίγο την κοίτη εκεί, δεντροφυτέψτε με αυτό το είδος εκείνη την απόκρημνη όχθη.
4. Σχέδιο αποκατάστασης / σωτηρίας
Τί είδους λύση πρέπει να διεκδικήσουμε; Άμεση αποκατάσταση και επαναφορά των πραγμάτων όπως ήταν πριν; Προφανώς όχι.
Είναι λογικό να σκεφτόμαστε τα προβλήματα επικοινωνίας καθώς και την αστάθεια και επικινδυνότητα κάποιων ιδιοκτησιών. Και είναι απολύτως απαραίτητο τα ζητήματα αυτά να λυθούν.
Από την άλλη μεριά, το ποτάμι επέβαλε μία νέα κοίτη και ότι επιβάλλει η φύση είναι αληθινό και απαιτεί σεβασμό. Όπως επίσης το ποτάμι προειδοποίησε για νέους κινδύνους (κατολισθήσεις σε μή παρόχθιες περιοχές).
Επομένως έχουμε κάποια νέα γεωμορφολογικά δεδομένα, εμφάνιση νέων κινδύνων και ανάγκες που αφορούν την κοινότητα και τις ιδιοκτησίες.
Όλα τα παραπάνω συντείνουν στο ότι πρέπει να υπάρξει μία σοβαρή μελέτη για τα αίτια και τις λύσεις που πρέπει να δοθούν για βιώσιμη εξέλιξη. Το έργο αυτό πρέπει να ανατεθεί σε έναν αξιόπιστο, επιστημονικά και επαγγελματικά επαρκή οργανισμό, κρατικό ή ιδιωτικό.
Στα πλαίσια των συμπερασμάτων αυτής της μελέτης πρέπει να σχεδιαστούν οι νέοι άξονες επικοινωνίας με την συμμετοχή του χωριού (εμείς ξέρουμε τις ανάγκες) καθώς και η στήριξη περιοχών και ιδιοκτησιών.
Τέλος, πρέπει να χρηματοδοτηθεί η εφαρμογή όλων των απαραίτητων δράσεων και έργων κατά τα ανωτέρω.
5. Τρόπος / ενέργειες για την εφαρμογή του σχεδίου
Πριν προχωρήσω παρακάτω, ας παρεμβάλλω έναν τρόπο πρόκρισης έργων που ίσχυσε μέχρι τώρα, αναφερόμενος σε μια συγκεκριμμένη περίπτωση. Δεν αφορά δική μας διεκδίκηση, όμως δείχνει μια νοοτροπία αποδοχής έργων που δεν πηγάζουν από ανάγκες ούτε εκπορεύονται από την κοινότητα (με την έννοια των κατοίκων).
Είναι ο δρόμος Παλιοχώρι-Γκολέμι. Τον επιβάλανε και τον δεχτήκαμε. Δεν εξυπηρετεί ανάγκες επικοινωνίας. Περνάει μέσα από μια άγρια περιοχή. Ξοδεύτηκαν πολλά χρήματα από εθνικούς – όχι κοινοτικούς- πόρους. Ο δρόμος αυτός, στο δεύτερο μέρος του, θα περάσει μέσα από την Κρανιά για να συνδεθεί με τον Άγιο Νικόλαο. Μετά τα Κονάκια θα περάσει ή από τα ριζά του Συρράκου ή από τον Μύλο του Γκίκα. Στην πρώτη περίπτωση θα αυξήσει την αστάθεια της περιοχής και τον κίνδυνο κατολισθήσεων, διότι ότι αφαιρείς από τη συνέχεια του βουνού αυξάνει την αστάθεια. Και ένας οχτάμετρος δρόμος αφαιρεί πολλά και δημιουργεί πανύψηλα πρανή. Στή δεύτερη περίπτωση θα εξαφανίσει μια υπέροχη κοιλάδα, αφήνοντάς την ταυτόχρονα στο έλεος του ποταμού.
Ποιός είναι ο τρόπος να διεκδικήσουμε και να επιβάλλουμε μια βιώσιμη λύση, δεν λέω απαραίτητα την παραπάνω.
Πρώτον, να χρησιμοποιήσουμε την αλληλουχία των εγκατεστημένων κανόνων λειτουργίας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αυτό σημαίνει πως αφού καταλήξουμε σε συγκεκριμμένα αιτήματα, πρέπει να τα υποβάλλουμε εγγράφως, είτε σαν κοινότητα είτε σαν συνυπογράφοντες συγχωριανοί, στον Δήμο, κοινοποιώντας τα ταυτόχρονα στις αρμόδιες προϊστάμενες αρχές (ΠΕ Τρικάλων, Περιφέρεια Θεσσαλίας).
Από τον Δήμο πρέπει να ζητάμε απαντήσεις σε σχέση με την αποδοχή ή μη των αιτημάτων μας αλλά και τον χρόνο εφαρμογής των διαφόρων τμημάτων της λύσης.
Δεύτερον, πρέπει να αναδείξουμε το πρόβλημα και το μέγεθός του με δημοσιεύσεις στον Τύπο και εκδηλώσεις, όπου όμως θα κοινοποιούμε και θα κάνουμε ευρύτερα γνωστά τα συγκεκριμμένα αιτήματά μας και τις λύσεις που απαιτούμε.
Σε κάθε περίπτωση απαιτείται συμμετοχή και διάρκεια.
Ευχαριστώ για τη φιλοξενία
Βασίλης Ζιντζόβας
23 Σεπτέμβρη 2013